REGULAMIN MUSZTRY

 

1. WSTEP

Musztra jest jednym z elementów zbiórek harcerskich. Wlasciwie stosowana ma istotne znaczenie w harcerskim wychowaniu. Musztra usprawnia dzialania organizacyjne, stanowi oprawe uroczystosci harcerskich. Zwieksza bezpieczenstwo i porzadek, wprowadza dyscypline. Musztra harcerska oparta jest na wybranych elementach musztry wojskowej, sa w niej takze elementy typowe dla zajec harcerskich. Uklad tematyczny "Zasad" odbiega jednak od schematu "Regulaminu musztry wojskowej" i "Regulaminów musztry harcerskiej".

Wiaze sie to ze sposobem nauczania musztry w podstawowej jednostce harcerskiej, jaka jest druzyna.

 

Kolejnosc prezentowanych zagadnien jest tak dobrana, aby mogla stanowic dla druzynowego swoisty program nauczania. Nie sa zalecane zbyt dlugie zajecia z musztry, natomiast konieczna jest systematycznosc i dokladnosc w nauczaniu. Do nauki kolejnego elementu musztry nalezy przechodzic wówczas, kiedy poprzedni jest dobrze opanowany.

Zaleca sie nauczanie musztry zgodnie z zasada: opis z wyjasnieniem i pokaz z cwiczeniem.

Niniejsze zasady opracowane zostaly w celu ujednolicenia musztry w calej organizacji.

Przestrzeganie "Zasad musztry" obowiazuje harcerki, harcerzy, instruktorki i instruktorów Hufca.  Wybrane zasady moga byc stosowane takze przez gromady zuchowe, lecz tylko

w trakcie uczestnictwa w uroczystosciach harcerskich.

 

2. KOMENDA

Kierujacy musztra wydaje polecenia za pomoca komendy. Komenda podawana jest ustnie

i nalezy ja wykonac natychmiast, a jezeli dotyczy grupy, powinna byc wykonana równiez jednoczesnie i jednolicie.

 

Rozrózniamy komendy:

 

- proste - skladajace sie z hasla np. "BACZNOSC",

 

- zlozone - skladajace sie z zapowiedzi i hasla np. "W prawo - ZWROT" .

 

W celu rozpoczecia zajec z musztry lub przejmujac dowodzenie musztra nalezy pierwsza wydana komende poprzedzic zapowiedzia "Na moja komende ....".

 

Komende "WRÓC" podaje sie w celu cofniecia ostatniej komendy lub przerwania wykonywanej czynnosci.

 

OBJASNIENIA - KOMENDA

 

Komende wydaje sie w postawie zasadniczej, z miejsca, z którego jest najlepiej odbierana.

 

Zaleca sie, aby prowadzacy stawal przed frontem lub na prawym skrzydle szyku. Dowodzic nalezy z takiej odleglosci, aby móc objac wszystkich wzrokiem.

 

Komendy skladaja sie z zapowiedzi i hasla lub z samego hasla. Zapowiedz zwraca uwage, uprzedza wykonawców, co nastapi; haslo jest znakiem wykonania.

 

Na zapowiedz komendy przyjmuje sie postawe zasadnicza, po hasle wykonuje polecenie. Zapowiedz podaje sie wyraznie, glosem donosnym, przeciagajac ostatnia zgloske.

 

Haslo (wydrukowane w regulaminie duzymi literami) podaje sie po krótkiej przerwie, glosno, wyraznie, krótko i dobitnie.

 

Przyklady:

 

"W lewooo - ZWROT"

 

"Kolejnooo - ODLICZ"

 

"Na wprooost - MARSZ"

 

Rozpoczecie zajec z musztry lub przejecie dowodzenia przez inna osobe wymaga podania zapowiedzi "Na moja komende...".

 

Istotne jest równiez, aby siedzacej grupy harcerzy nie stawiac na "BACZNOSC", ale najpierw podac komende.

 

W takim przypadku komendy moglyby brzmiec nastepujaco:

 

"Druzyna/kurs/ druhny i druhowie - POWSTAN!" lub "Na moja komende, druzyna - POWSTAN. W dwuszeregu - ZBIÓRKA".

 

Prowadzacy musztre musi miec swiadomosc, ze blednie podane komendy budza konsternacje wsród harcerzy, obnizajac równoczesnie autorytet prowadzacego. Jedynym ratunkiem w takiej sytuacji jest podanie komendy "WROCZ". Umozliwia ona cofniecie blednie podanej komendy, jak i przerwanie niewlasciwie wykonywanej czynnosci. Na komende "WROCZ" harcerze przyjmuja poprzednia postawe.

 

3. MUSZTRA INDYWIDUALNA

 

3.1. Postawa zasadnicza

 

Jest to pozycja przyjmowana przez harcerzy:

 

- na zapowiedz kazdej komendy,

 

- na komende "BACZNOSC",

 

- w szyku, po wykonaniu komendy "ZBIÓRKA",

 

- w czasie oddawania honorów w miejscu,

 

- w czasie skladania meldunku i przy oficjalnym przedstawianiu sie,

 

- podczas podawania komendy w miejscu.

 

 

3.2. Postawa swobodna

 

Wykonuje sie ja na komende "SPOCZNIJ" oraz samoczynnie w sytuacjach okreslonych w "Zasadach", np. po odliczeniu.

 

OBJASNIENIA - POSTAWA ZASADNICZA

 

Postawa zasadnicza wyraza gotowosc do przyjecia, wykonania i podawania komendy.

 

W postawie zasadniczej harcerz stoi nieruchomo. Ciezar ciala spoczywa na obu stopach. Piety zlaczone, stopy lekko rozwarte (mniej wiecej na szerokosc wlasnej stopy). Brzuch lekko wciagniety, klatka piersiowa lekko wysunieta przez swobodne cofniecie ramion do tylu. Ramiona na równej wysokosci, polozone równolegle do linii frontu. Rece opuszczone swobodnie wzdluz tulowia, dotykaja uda nasada dloni oraz zlaczonymi i wyprostowanymi palcami. Glowa lekko podniesiona, wzrok skierowany na wprost, usta zamkniete.

 

Postawe zasadnicza harcerz przyjmuje:

 

- na zapowiedz kazdej komendy, np. "W prawo -...", "Do dwóch - ...", "W szeregu -...", "Do (hymnu)!";

 

- na komende "BACZNOSC";

 

Stojac w rozproszeniu harcerze wykonuja zwrot w kierunku wydajacego komende  (frontuja).

 

Harcerze ustawieni w szyku nie frontuja, przyjmuja postawe zasadnicza bez wzgledu na

ustawienie prowadzacego.

 

- w szyku po wykonaniu komendy "ZBIÓRKA";

 

Po podaniu przez prowadzacego komendy "W (szyk, miejsce, szeregu) - ZBIÓRKA" harcerze w szybkim tempie podazaja na wskazane miejsce i ustawiaja sie w postawie zasadniczej. Szyk nie musi byc sformowany dokladnie. Dopiero po podaniu komendy "SPOCZNIJ" harcerze powinni pokryc i wyrównac.

 

- w czasie oddawania honorów w miejscu;

 

Przed oddaniem honoru nalezy zaakcentowac postawe zasadnicza i pozostac w niej do czasu

wykonania pozdrowienia skautowego lub salutowania.

 

- w czasie skladania meldunku i przy oficjalnym przedstawianiu sie

 

Skladanie meldunku i oficjalne przedstawianie sie nalezy rozpoczac po dokladnym przyjeciu

postawy zasadniczej oraz po zakonczeniu oddawania honorów.

 


 

- podczas podawania komendy w miejscu;

 

Podajacy komende sciaga na siebie uwage, wszyscy go obserwuja, w zwiazku z powyzszym

nalezy przykladnie przyjac postawe zasadnicza. W tej postawie pozostaje sie do zakonczenia

wydawania komendy, z wyjatkiem mozliwosci poruszania sie przy komendzie okreslajacej

wykonanie zbiórki, np.: "Za mna, w marszu, w kolumnie dwójkowej - ZBIÓRKA".

 

OBJASNIENIA - POSTAWA SWOBODNA

 

Postawa swobodna jest forma czesciowego odpoczynku harcerza.

 

Przyjmujac postawa swobodna, wysuwa sie energicznie lewa noge do przodu, o polowe dlugosci stopy. Ciezar spoczywa na prawej nodze. Rece opuszczone swobodnie.

W tej postawie harcerz moze poprawiac umundurowanie, zmieniac polozenie nóg.

Druzyny zwyczajowo moga przejmowac odmienna postawe swobodna, np. w lekkim rozkroku ze skrzyzowanymi rekami z tylu tulowia. Dotyczy to tylko zbiórek w gronie druzyn i nie moze miec miejsca w czasie innych wystapien.

 

3.3. Meldowanie

Meldowanie jest to zwiezle sprawozdanie z przebiegu czynnosci lub celu przybycia: "Druhu... (funkcja lub stopien oraz nazwisko meldujacego), melduje druzyne X (czynnosc lub cel), stan Y".

 

Przelozonemu podajemy swoja funkcje, a starszemu swój stopien.

 

OBJASNIENIA - MELDOWANIE

 

Meldowanie polega na zlozeniu zwiezlego sprawozdania z przebiegu wykonywanej czynnosci danej jednostki harcerskiej, czynnosci wlasnej lub celu przybycia. Meldunek powinien byc skladany zgodnie z zasada - minimum slów, maksimum tresci.

 

Przyklady:

 

"Druhu komendancie, druzynowy T.K. melduje 15 GDH podczas biegu harcerskiego";

 

"Druhu harcmistrzu, wedr. M.U. melduje swoje przybycie";

 

"Druhu instruktorze, zastepowy K.G. melduje zastep "Wilki" 94 WDH na apelu, stan 8".

 

Kiedy nie jest mozliwe rozpoznanie funkcji (w pierwszej kolejnosci) badz stopnia przyjmujacego meldunek, zwracamy sie "Druhu instruktorze, ...".

 

Meldunek mozna poprzedzic harcerskim pozdrowieniem "Czuwaj".

 

Podczas meldowania przelozonemu, który zna meldujacego, mozna zlozyc meldunek bez podawania swojej funkcji, stopnia, nazwiska, np. "Czuwaj druhu druzynowy, melduje patrol 33 BDH gotowy do zajec, stan 6".

 

 

3.4 Oddawanie honorów w miejscu

 

Bez nakrycia glowy - zwyczajowym pozdrowieniem skautowym.

 

W nakryciu glowy - salutowaniem.

 

Przy niesprawnej lub zajetej prawej rece - sklonem glowy.

 

Honory oddajemy w postawie zasadniczej.

 

OBJASNIENIA - ODDAWANIE HONORÓW W MIEJSCU

 

Honory oddaje sie w postawie zasadniczej

 

Bedac bez nakrycia glowy harcerz zwraca glowe w kierunku przelozonego, jednoczesnie wznoszac prawa reke zgieta w lokciu do wysokosci barku. Dlon ulozona przodem, z kciukiem polozonym na paznokciu sercowego palca, z dwoma palcami srodkowymi uniesionymi w góre.

 

W nakryciu glowy harcerz zwraca glowe w kierunku przelozonego, jednoczesnie podnoszac najkrótsza droga prawa reke do daszka. Palec wskazujacy i srodkowy powinny byc wyprostowane i zlaczone, pozostale palce zlaczone i przycisniete kciukiem.

 

Wystajaca czesc palca srodkowego przyklada sie :

 

- do brzegu daszka rogatywki / kapelusza skautowego,

 

- do obrzeza beretu / furazerki,

 

nad zewnetrznym katem prawego oka.

 

Dlon zwrócona ku przodowi, lokcie na prawo w skos.

 

Po oddaniu honoru harcerz opuszcza energicznie reke w dól z jednoczesnym zwrotem glowy na wprost.

 

Jezeli harcerz ma niesprawna prawa reke, to w celu oddania honoru przyjmuje postawe zasadnicza, frontuje i wykonuje energiczny sklon glowy.

 

Harcerz / instruktor przyjmujacy honory ma obowiazek na nie odpowiedziec.

 


 

3.5. ZWROTY

Zwroty w miejscu wykonuje sie z postawy zasadniczej na komende "W lewo / prawo / tyl - ZWROT". Zwrot w tyl wykonuje sie prze lewe ramie.

 

OBJASNIENIA - ZWROTY

 

Zwroty w miejscu wykonuje sie na komende "W prawo / lewo / tyl - ZWROT". Na zapowiedz komendy harcerz przyjmuja postawe zasadnicza. Na haslo "ZWROT" wykonuje obrót na dwa tempa.

 

Przy zwrocie w lewo:

 

tempo pierwsze - obrót na obcasie lewego buta i na czubku prawego buta,

 

tempo drugie - najkrótsza droga dostawia energicznie noge pozostawiona w tyle.

 

Przy zwrocie w prawo odwrotnie.

 

Zwrot w tyl wykonuje sie przez lewe ramie.

 

 

                                                                              

 

Szyk jest to ustalone regulaminem ustawienie harcerzy w celu wykonania wspólnych dzialan.

 

Rodzaje szyków:

 

- zbiórkowy - szereg, dwuszereg, trójszereg itd.,

 

- marszowy - rzad, kolumna dwójkowa, kolumna trójkowa itd.

 

OBJASNIENIA - SZYK

 

Elementy szyku:

 

- front - kierunek ustawienia harcerzy

 

- skrzydlo - prawe i lewe zakonczenie szyku

 

- odstep - oddalenie miedzy harcerzami wzdluz frontu

 

- odleglosc - oddalenie miedzy harcerzami w glab szyku

 

- czolo kolumny - przednia czesc kolumny

 

- koniec kolumny - tylna czesc kolumny

 

- kierunkowy - harcerz, do którego pozostali równaja i dostosowuja swój ruch.

 

Przyjmuje sie, ze jest to harcerz na prawym skrzydle czola kolumny. Druzynowy moze wyznaczyc na kierunkowego harcerza zajmujacego inna pozycje, np. na lewym skrzydle, przed szykiem. Do kierunkowego pozostali równaja i dostosowuja swój ruch.

 

- zamykajacy - harcerz maszerujacy jako ostatni. Przyjmuje sie, ze jest to harcerz znajdujacy sie w ostatnim szeregu kolumny, na lewym skrzydle. Druzynowy moze wyznaczyc innego zamykajacego i polecic mu np. zajecie pozycji tuz za szykiem.

 

 

5. MUSZTRA ZESPOLOWA

 

5.1. Wykonywanie zbiórek

 

Zbiórke zarzadza sie w celu ustawienia harcerzy w szyku. Na komende "Druzyna - BACZNOSC" harcerze zwracaja sie frontem do wydajacego komende i przyjmuja postawe zasadnicza.

 

Nastepnie prowadzacy podaje komende okreslajaca szyk i miejsce zbiórki:

 

"W (szyk zbiórkowy) - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie z lewej strony prowadzacego;

 

"W (szyk marszowy) - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie za prowadzacym;

 

"Druzyna w (szyk), (frontem-czolem) do mnie - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie 2-3

kroki przed prowadzacym;

 

"Druzyna (szyk zbiórkowy), (gdzie-miejsce), frontem do ..., prawe skrzydlo na

wysokosci... - ZBIÓRKA" ;

 

"Druzyna (szyk marszowy), (gdzie - miejsce) w kierunku..., czolo na wysokosci -

ZBIÓRKA".

 

Na haslo "ZBIÓRKA" harcerze szybkim krokiem podazaja na wskazane miejsce i

ustawiaja sie w odpowiednim szyku w postawie zasadniczej.

 

Po podaniu komendy "SPOCZNIJ" harcerze powinni pokryc i wyrównac szyk.

 

W celu sformowania kolumny w marszu podajemy komende: "Druzyna w (szyk marszowy) za mna w marszu - ZBIÓRKA" - harcerze dolaczaja z tylu do prowadzacego.

 

5.2. Rozejscie sie

Komende "Rozejsc sie" mozna podac w kazdym szyku, w miejscu lub w marszu. Prowadzacy moze w zapowiedzi podac kierunek lub miejsce, gdzie harcerze po rozejsciu

powinni sie udac.

 

5.3. Równanie i krycie

Równanie - ustawianie harcerzy w szeregu, w jednej linii, w odstepie kilku centymetrów. Krycie - ustawianie harcerzy w rzedzie, w jednej linii, w odleglosci ok. 1 metra. Harcerze stajacy w szyku powinni wyrównac i pokryc samoczynnie po komendzie "SPOCZNIJ" lub na komendy "Równaj w prawo", "Pokryj, wyrównaj".

 

5.4. Odliczanie

W celu stwierdzenia stanu liczbowego grupy podajemy komende "Kolejno - ODLICZ". Liczenie odbywa sie od prawego skrzydla do lewego w szyku zbiórkowym i od czola do

ogona lewego rzedu szyku marszowego. Po podaniu ostatniej liczby, jezeli szyk jest niepelny, to lewoskrzydlowy ostatniego szeregi powinien podac glosno - "niepelny".

 

W celu przygotowania grupy do zmiany szyku podajemy komende "Do dwóch / trzech - ODLICZ".

 

5.5. Przesuniecie szyku

Aby przesunac szyk do przodu, podajemy komende: "Druzyna, krok (liczba kroków), na wprost - MARSZ". W celu przesuniecia szyku do tylu podajemy komende: "Druzyna, krok w tyl - MARSZ". Aby przesunac szyk w bok lub kilka kroków w tyl, nalezy przed podaniem ww. komendy zmienic front szyku.

 

OBJASNIENIA - WYKONYWANIE ZBIÓREK

 

Na komende "Druzyna / zastep - BACZNOSC" wywolana grupa:

 

- przyjmuje postawe zasadnicza, jezeli stoi w szyku,

 

- przyjmuje postawe zasadnicza i frontuje, jezeli stoi w rozproszeniu.

 

Przyklady dalszych komend do ustawienia druzyny.

 

W szyku zbiórkowym:

 

- "W szeregu, frontem do mnie - ZBIÓRKA",

 

- "W dwuszeregu, na poprzednim miejscu - ZBIÓRKA",

 

- "W trójszeregu, na drodze, frontem do bramy, prawe skrzydlo na wysokosci slupa - ZBIÓRKA".

 

W szyku marszowym:

 

- "W rzedzie - ZBIÓRKA",

 

- "W kolumnie dwójkowej, czolem do mnie - ZBIÓRKA",

 

- "W kolumnie trójkowej, na drodze, w kierunku mostu, czolo na wysokosci slupa - ZBIÓRKA".


 

Po podaniu komendy okreslajacej wykonanie zbiorki, prowadzacy moze porusza sie w celu precyzyjnego okreslenia miejsca zbiorki.

 

Po podaniu zapowiedzi, np. "W szeregu, frontem do...", moze

 

-         przeniesc sie na miejsce, gdzie ma stanac druzyna,

 

- wskazac reka miejsce zbiórki

 

i dalej w postawie zasadniczej podaje haslo "ZBIÓRKA".

 

Przy podaniu zapowiedzi "Za druhem...-" mozna wskazac druha, za którym grupa ma maszerowac i dalej w postawie zasadniczej podaje sie haslo "MARSZ".

 

Haslo "ZBIÓRKA" nalezy podawac tak, aby harcerze szybko zareagowali na podana komende. Istotne jest szybkie przemieszczenie sie harcerzy i ustawienie w postawie zasadniczej, natomiast precyzyjne ustawienie szyku po podaniu komendy "SPOCZNIJ".

 

Przyklady do sformowania szyku w marszu:

 

"W rzedzie, za mna, w marszu - ZBIÓRKA" ,

 

"W kolumnie dwójkowej za druhem komendantem w marszu - ZBIÓRKA".

 

Po podaniu komendy harcerze szybkim krokiem dolaczaja z tylu do prowadzacego szyk.

 

OBJASNIENIA - ROZEJSCIE SIE

 

Na komende "ROZEJSC SIE" harcerze opuszczaja szyk w dowolnym kierunku.

 

Na komende "W tyl - ROZEJSC SIE" harcerze wykonuja zwrot w tyl, przez lewe ramie i rozpraszaja sie.

 

Prowadzacy moze podac precyzyjnie - kierunek lub miejsce, gdzie harcerze po rozejsciu maja sie udac, np.: "W kierunku lasu - ROZEJSC SIE ", "Do namiotów - ROZEJSC SIE ".

 

OBJASNIENIA - RÓWNANIE I KRYCIE

 

Równanie oznacza ustawienie harcerzy - kazdy szereg w jednej linii do prawoskrzydlowego,

 

z zachowaniem kilkucentymetrowych odstepów. Odstep w sposób praktyczny mierzy sie szerokoscia dloni na wysokosci lokcia.

 

Krycie oznacza ustawienie harcerzy - kazdy rzad w jednej linii do czola, z zachowaniem metrowych odleglosci. Odleglosc w sposób praktyczny mierzy sie wyciagnieciem wyprostowanej reki do pleców harcerza, którego kryjemy.

 


 

OBJASNIENIA - ODLICZANIE

 

Po podaniu komendy ".... - ODLICZ" harcerze pierwszego szeregu szyku zbiórkowego zwracaja glowy w prawo, z wyjatkiem prawoskrzydlowego. Prawoskrzydlowy zaczyna odliczanie zwracajac glowe w lewo i podaje "Raz". Pozostali odliczajacy zwracaja energicznie glowy z prawej na lewa strone, podajac kolejne liczby, po czym zwracaja glowe na wprost i przyjmuja postawe swobodna. Harcerze kolejnych szeregów zwracaja uwage na podana przez ich poprzedników liczbe, która takze ich dotyczy, i wraz z nimi przyjmuja postawe swobodna.

 

Odliczanie w szyku marszowym odbywa sie poprzez zwrot glowy w lewo i podanie liczby do tylu, do kolejnego harcerza w rzedzie. Pozostale elementy analogicznie jak w szyku zbiórkowym. Ostatni odliczajacy podaje glosno liczbe w kierunku wydajacego komende. Przy komendzie "Kolejno - ODLICZ", jezeli szyk jest niepelny, lewoskrzydlowy / zamykajacy ostatniego szeregu, po odliczeniu, zwraca glowe w kierunku wydajacego komende i glosno melduje "Niepelny".

 

W celu dokonania odliczenia grupy nie jest konieczne wychodzenie przed szyk.

 

Dowodzacy moze wykonac wykrok z jednoczesnym zwrotem w lewo, stojac pod katem prostym do szyku.

 

OBJASNIENIA - PRZESUNI¨CIE SZYKU

 

W celu przesuniecia szyku na odleglosc wieksza niz krok podajemy komende:

 

- "Druzyna X kroków na wprost - MARSZ"

 

lub

 

- "Druzyna na wprost - MARSZ", "STÓJ".

 

Aby przesunac szyk w tyl na odleglosc wieksza niz krok, nalezy podac komendy:

 

"W tyl - ZWROT", "X kroków na wprost - MARSZ", "W tyl - ZWROT" lub powtarzac kilkakrotnie komende "Krok w tyl - MARSZ". Krok w tyl wykonuje sie lewa noga.

 

Aby przesunac szyk w bok, podajemy komendy:

 

- "W prawo / lewo - ZWROT",

 

- "X kroków na wprost - MARSZ" lub "Na wprost - MARSZ", "STrJ",

 

- "W prawo / lewo - ZWROT".

 


 

5.6. Wystepowanie i wstepowanie

Harcerz wywolany z szyku w miejscu przyjmuje postawe zasadnicza i jezeli prowadzacy szuka go wzrokiem - odpowiada "Jestem".

 

Na komendy:

 

- "WYSTAP" - harcerz wystepuje 3 kroki przed szyk,

 

- "Do osoba / miejsce - WYSTAP" - harcerz podaza najkrótsza droga do wskazanej

osoby / miejsca. Przy wystepowaniu do osoby stajemy 2-3 kroki przed nia.

 

Kazdorazowo po wystapieniu harcerz przyjmuje postawe zasadnicza.

 

Na komende "WSTAP" harcerz wykonuje zwrot w pozadanym kierunku, najkrótsza

droga wraca na swoje miejsce i przyjmuje postawe szyku.

 

OBJASNIENIA - WYST¨POWANIE I WST¨POWANIE

 

Przykladowe komendy do wystapienia z szyku:

 

- "Druh Karczewski, do mnie - WYSTAP",

 

- "Wyczytani, do linii zbiórek - WYSTAP".

 

Regula trzech kroków na same haslo "WYSTAP" nie obowiazuje w przypadkach, kiedy nie jest mozliwe zachowanie tej odleglosci. Wówczas wystarcza dwa, a nawet jeden krok, w zaleznosci od sytuacji. Harcerz wywolany z drugiego szeregu wykonuje maly krok lewa noga i dotyka swego poprzednika który wykonuje krok w skos, w prawo do przodu (w uzasadnionych sytuacjach w lewo do przodu). Wywolany wykonuje drugi, maly krok równajac sie z pierwszym szeregiem, i wystepuje. W tym czasie poprzednik wraca na swoje miejsce wykonujac krok w skos, w lewo do tylu.

 

Gdy wywolany wykonuje komende "WSTAP", nastepuja analogiczne czynnosci.

 

Komendy "WSTAP" i "WYSTAP" mozna podawac równiez grupie harcerzy.

 

Harcerze z pierwszego szeregu oraz z drugiego - nie stojacy obok siebie - wystepuja jednoczesnie. Harcerze z drugiego szeregu - stojacy obok siebie - wystepuja kolejno, zaczynajac od prawego. Na komende "WSTAP" harcerze wracaja na swoje miejsca jednoczesnie lub w kolejnosci wystepowania z szyku. Przy wywolaniu harcerza z czola lub z drugiego szeregu szyku marszowego nastepuja czynnosci takie jak przy wystepowaniu z szyku zbiórkowego. Harcerz wywolany z trzeciego (lub dalszego) szeregu szyku zbiórkowego / marszowego na komende "WYSTAP" przechodzi za plecami harcerzy swojego szeregu, na prawa strone szyku. Nastepnie, maszerujac wzdluz skrzydla / kolumny, wystepuje przed front / czolo szyku. Harcerz moze przejsc na lewa strone szyku na wskazanie prowadzacego lub jezeli bedzie to zdecydowanie krótsza droga do wystapienia.

 

Wstepowanie w ww. przypadkach nastepuje analogicznie do wystepowania.

 


5.7. Zmiana szyku

 

W miejscu

 

- z szyku zbiórkowego w szyk marszowy i odwrotnie mozna przechodzic na komende "W prawo / lewo - ZWROT",

 

- z szeregu w kolumne dwójkowa / trójkowa - "Dwójki / trójki, w prawo - TWORZ",

 

- z dwuszeregu w kolumne czwórkowa - "Czwórki, w prawo - TWORZ",

 

- z kolumny dwójkowej / trójkowej w szereg - "Szereg, w lewo - TWORZ",

 

- z kolumny czwórkowej w dwuszereg - "Dwuszereg, w lewo - TWORZ";

 

W marszu

 

- z kolumny dwójkowej w rzad - "Rzad - TWORZ",

 

- z rzedu w kolumne dwójkowa - "Dwójki - TWORZ".

 

OBJASNIENIA - ZMIANA SZYKU

 

Dokonanie zmiany szyku zbiórkowego w szyk marszowy wymaga wczesniejszego podania komendy "Do dwóch / trzech - ODLICZ".

 

- przejscie z szeregu / dwuszeregu w kolumne dwójkowa / czwórkowa

 

Harcerze, na których podczas odliczania wypadla liczba jeden, wykonuja w prawo zwrot.

 

Oznaczeni liczba dwa wykonuja lewa noga wykrok w przód, w prawo w skos, z jednoczesnym zwrotem w prawo; energicznie dostawiajac prawa noge do lewej, staja na lewo od swych poprzedników.

 

- przejscie z szeregu w kolumne trójkowa

 

Oznaczeni liczba jeden - wykonuja prawa noga krok w tyl, w lewo w skos, z jednoczesnym

zwrotem w prawo.

 

Oznaczeni liczba dwa - wykonuja w prawo zwrot.

 

Oznaczeni liczba trzy - wykonuja lewa noga krok w przód, w prawo w skos z jednoczesnym

zwrotem w prawo.

 


 

- przejscie z kolumny dwójkowej / czwórkowej w szereg / dwuszereg

 

Nieparzyste rzedy (albo oznaczeni liczba jeden) wykonuja wykrok prawa noga w przód, w lewo skos, z jednoczesnym zwrotem w lewo.

Parzyste rzedy (albo oznaczeni liczba dwa) wykonuja w lewo zwrot.

 

- przejscie z kolumny trójkowej w szereg

 

Prawy rzad (albo oznaczeni liczba jeden) wykonuje prawa noga krok w przód, w prawo

w skos, z jednoczesnym zwrotem w lewo

 

Srodkowy rzad (albo oznaczeni liczba dwa) wykonuje zwrot w lewo.

 

Lewy rzad (albo oznaczeni liczba trzy) wykonuje wykrok lewa noga w tyl, w lewo skos,

z jednoczesnym zwrotem w lewo.

 

- przejscie w marszu z kolumny dwójkowej w rzad

 

Harcerze z lewego rzedu przesuwaja sie za swych prawych sasiadów, nie przerywajac marszu i zachowujac prawidlowa odleglosc.

 

- przejscie w marszu z rzedu w kolumne dwójkowa

 

Harcerze tworza kolumne dwójkowa od czola na zasadzie przechodzenia w przód na lewo

od swych poprzedników

 

5.8. Marsz i zatrzymanie

 

Marsz rozpoczyna sie lewa noga, wykonujac pierwsze trzy kroki na wprost.

Komendy:

 

"Druzyna za ...., MARSZ",

 

"Druzyna kierunek .... - MARSZ",

 

Przykladowe kierunki:

 

- na wprost,

 

- w prawo / lewo,

 

- w tyl na prawo / lewo,

 

- w prawo / lewo skos.

 

W celu przejscia do kroku równego / dowolnego podajemy komende: "Równy / dowolny - KROK", w celu wykonania marszy w miejscu "W miejscu - MARSZ", w celu wykonania przejscia do biegu "Druzyna, biegiem - MARSZ". W celu zatrzymania podajemy komende: Druzyna - STOJ", "Stawaj w lewo / prawo" lub "Czolo - STOJ".

 

OBJASNIENIA - MARSZ I ZATRZYMANIE

 

Marsz

 

Marsz rozpoczyna sie z postawy zasadniczej lewa noga. Poprzedza go komenda, np.:

 

- "Zastep za mna - MARSZ",

 

- "Patrol, kierunek plac apelowy - MARSZ",

 

- "Druzyna, kierunek w tyl na lewo - MARSZ".

 

Pierwsze trzy kroki (o ile to mozliwe) wykonuje sie na wprost, a nastepnie w nakazanym kierunku. Sposób rozpoczecia marszu (powolny czy energiczny z przytupem) zalezy od okolicznosci (chlopcy czy dziewczeta, z plecakami czy bez itd.) i powinien byc wyrazony przez odpowiednio zaakcentowana komende przez prowadzacego.

 

Kierunek marszu zmienia sie na komende: "Kierunek w .... prawo/ lewo skos" lub wedlug wskazanego miejsca w terenie, np. "Kierunek most".

 

Tempo marszu zmienia sie na komendy: "Szybszy - krok", "Wolniejszy - krok".

 

Harcerze maszeruja krokiem dowolnym, równym i defiladowym. Krok równy polega na tzw. maszerowaniu w noge, czyli stawianiu przez grupe w tym samym czasie tej samej nogi. Mozna przy tym wspomóc osiagniecie kroku równego przez akcentowanie gwizdkiem lub glosem ("Lewa") stawianej lewej nogi.

 

Krok defiladowy stosujemy podczas uroczystosci z ceremonialem.

 

Marsz w miejscu polega na podnoszeniu i opuszczaniu na przemian prawej i lewej nogi, np. celem wyrównania tempa marszu podczas chwilowego zatrzymania. Komende "W miejscu - MARSZ" mozna podac grupie zarówno rozpoczynajacej marsz, jak i bedacej w ruchu.

 

Zatrzymanie

 

"Druzyna - STrJ". Po zapowiedzi harcerze zaczynaja maszerowac krokiem równym, a po hasle wykonuja jeszcze jeden krok. Dalej przystawiaja energicznie druga noge (do tej, na która padlo haslo), po czym przyjmuja postawa zasadnicza.

 

Na komende "Czolo - stój" maszerujacy na czele (dowolnym krokiem) zatrzymuja sie. Nastepni harcerze dochodza do poprzedników i zatrzymuja sie z zachowaniem regulaminowej odleglosci, przyjmujac postawe swobodna.

 

Na komende "Stawaj w lewo / prawo" czolo kolumny zatrzymuje sie, wykonuje w lewo / prawo zwrot i przyjmuje postawe swobodna. Nastepni harcerze, podchodzac do poprzedników, wykonuje te same czynnosci z zachowaniem odpowiednich odstepów, odleglosci, równania i krycia.

 

 

 

6. APEL DRUZYNY/OBOZU

6.1. Meldowanie

 

"Druzyna, na moja komende BACZNOSC. Zastepami MELDOWAC".

Zastepowi podchodza do prowadzacego i staja w szeregu 2 - 3 kroki przed nim. Nastepuje jednoczesne oddanie honorów. Prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ" i kolejno odbiera meldunki. Po odebraniu ostatniego meldunku prowadzacy i meldujacy oddaja jednoczesnie honory. Nastepnie pada komenda "WSTAP".

 

6.2. Rozkaz

Odczytanie rozkazu nastepuje wraz z komendami: "BACZNOSC", odczytanie naglówka, daty, rozkaz L... "SPOCZNIJ", odczytanie tresci, "BACZNOSC", Czuwaj. podpisal .....,

"SPOCZNIJ".

 

6.3. Flaga, hymn

Do uroczystego podniesienia flagi prowadzacy wyznacza pojedynczego harcerza lub poczet flagowy, podajac komendy " Druh .../Poczet do podniesienia flagi - WYSTAP".

"BACZNOSC- do hymnu Zwiazku Harcerstwa Polskiego"; po hymnie: "BACZNOSC". "SPOCZNIJ". "Druh/Poczet - WSTAP".

 

Zakonczenie apelu

 

BACZNOSC- zastepami odmaszerowac - SPOCZNIJ".

 

BACZNOSC- (kierunek), rozejsc sie - SPOCZNIJ".

 

OBJASNIENIA - APEL DRUZYNY/OBOZU

 

W celu ustawienia druzyny / obozu prowadzacy podaje komende "Na moja komende, druzyna / obóz w (szyk, miejsce) - ZBIÓRKA".

 

Przyklady (szyk, miejsce):

 

- w dwuszeregu na placu apelowym,

 

- w szeregu, zastepami, na miejscu apelowym .

 

Na zbiórce druzyny / obozu mozna przyjmowac swój obrzedowy szyk, odmienny od niniejszych zasad.

 

Jezeli druzyna / obóz ma wczesniej ustalone miejsce i szyk apelowy, to prowadzacy moze podac komende: "Druzyna / obóz do apelu - ZBIÓRKA".


Przed rozpoczeciem apelu prowadzacy moze wydac komende "Zastepowi -przygotowac zastepy do apelu", co zobowiazuje zastepowych do dokonania poprawy umundurowania zastepu i odliczenia stanu osobowego. Po sformowaniu szyku przy sobie prowadzacy moze przyjac rózne warianty dalszego postepowania:

 

-         zwraca glowe w lewa strone - do podania komendy "SPOCZNIJ",

 

- wykonuje wykrok w lewo skos - np. do podania komendy "Kolejno ODLICZ" lub "BACZNOSC" przed meldowaniem przelozonemu,

 

- wystepuje przed szyk i dalej prowadzi apel.

 

Celem przyjecia meldunku prowadzacy podaje komendy: "Druzyna BACZNOSC", "Zastepami MELDOWAZ". Zastepowi natychmiast wychodza z szyku i najkrótsza droga podchodza do prowadzacego. Ustawiaja sie 2-3 kroki przed prowadzacym, tak aby znalazl sie on przed srodkiem szyku. Po jednoczesnym oddaniu honorów prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ" i przechodzi na prawe skrzydlo meldujacych, poruszajac sie bokiem (maks. 2 kroki) lub stosujac marsz i zwroty.

 

Ww. zasady maja zastosowanie, jezeli meldunek skladaja min. trzy osoby.

 

Dobrym obyczajem jest, aby w czasie skladania meldunku przez zastepowego, zastep samoczynnie przyjmowal postawe zasadnicza.

 

Przy dwóch meldujacy prowadzacy nie stosuje powitania z meldujacymi, nie podaje komendy "SPOCZNIJ", ale od razu odbiera meldunki, a zastepy pozostaja w postawie zasadniczej. Konczacy meldunek i kolejny meldujacy oraz prowadzacy oddaja honory jednoczesnie. Po odebraniu ostatniego meldunku prowadzacy staje przed srodkiem szyku i po jednoczesnym oddaniu honorów podaje komende "WSTAP". Meldujacy najkrótsza droga wracaja do swoich zastepów. Podajacy podaje komende "BACZNOSC" i sklada meldunek najwazniejszej osobie na placu. Po zlozeniu meldunku moze nastapic okrzyk: "Druhny i Druhowie, CZUWAJ", "Czuj, czuj - CZUWAJ" lub inny zwyczajowy danego srodowiska.

 

Nie nalezy stosowac meldowania 3-stopniowego.

 

Nie podajemy tez komendy " Na prawo / na lewo / raport / sztandar / itp. - PATRZ".

 

Komende "BACZNOSC" podana na apelu nalezy rozumiec jako patrzenie w kierunku, gdzie dzieja sie rzeczy wazne. Dalej nastepuje odczytanie rozkazu przez prowadzacego lub osobe wyznaczona. Dobrym obyczajem jest, aby osoby wyczytane w rozkazie odpowiadaly "Sluzba"; nie dotyczy to przypadku odczytania kary.


 

Kolejnym elementem uroczystego apelu druzyny / obozu jest podniesienie flagi / bandery wraz z odspiewaniem hymnu. Do podniesienia flagi moze byc wyznaczona pojedyncza osoba (flagowy) lub poczet flagowy3-osobowy. Poczet powinien zajac miejsce poza szykiem, najlepiej naprzeciwko masztu. Prowadzacy podaje komende "Druh / Poczet, do poniesienia flagi - WYSTAP". Wyznaczone osoby najkrótsza droga podazaja w kierunku masztu, ustawiajac sie jeden krok przed masztem, a flagowy sprawdza czy wczesniej przygotowana flaga jest gotowa do natychmiastowego podniesienia. Prowadzacy podaje komende "BACZNOSC- do hymnu Zwiazku Harcerstwa Polskiego" lub samo "BACZNOSC", jezeli poniesienie flagi ma nastapic bez spiewania hymnu. Flagowy wykonuje krok do przodu w kierunku masztu i podnosi flage. W tym czasie nw. osoby oddaja honory (salutuja):

 

- asystujacy przy podnoszeniu flagi,

 

- dowódcy grup stojacych w szyku,

 

- nie pokryci instruktorzy stojacy w szyku,

 

- instruktorzy nie stojacy w szyku, po uprzednim zwróceniu sie w kierunku masztu.

 

Osoby oddajace honory nie spiewaja hymnu, a wszyscy zwracaja glowy w kierunku masztu.

 

Czas podnoszenia flagi powinien byc zsynchronizowany z czasem spiewania hymnu. Jezeli flagowy zakonczy czynnosc w trakcie spiewania, wykonuje krok w tyl, przyjmuje postawe zasadnicza i salutuje.

 

Po zakonczeniu hymnu pada komenda "BACZNOSC", po której:

 

- oddajacy honory przestaja salutowac,

 

- instruktorzy nie stojacy w szyku wracaja do poprzedniej postawy,

 

- wszyscy przyjmuja postawe zasadnicza, zwracajac glowe na wprost.

 

Jezeli dalsze czynnosci uroczystego apelu nie wymagaja zachowania postawy zasadniczej, prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ", po której flagowy / poczet wykonuje samoczynnie w tyl zwrot. Na komende "Druh / Poczet - WSTAP" wyznaczone osoby najkrótsza droga podazaja na poprzednie miejsce.

 

Wieczorne apele z reguly nie zawieraja wszystkich ww. elementów uroczystego apelu, a komende " do podniesienia flagi" zastepuje komenda "do opuszczenia flagi".

 

W drugiej czesci apelu nastepuja przemowy, podczas których glos powinien byc udzielany wedlug waznosci pelnionej funkcji. Prowadzacy nie poprzedza kazdej czynnosci komenda "BACZNOSC- SPOCZNIJ".

 


 

Po zakonczeniu apelu:

 

- na komende "BACZNOSC- zastepami odmaszerowac - SPOCZNIJ" osoby stojace w szyku przyjmuja postawe swobodna i czekaja na decyzje zastepowych, a osoby stojace poza szykiem udaja sie w dowolnym kierunku;

 

- na komende "BACZNOSC- (kierunek) rozejsc sie - SPOCZNIJ" wszyscy wykonuja zwrot w podanym kierunku, przyjmuja postawe swobodna i rozchodza sie.